Uncategorized

de harland awards 2016

Wat een weken zijn dit, lieve mensen. Awarduitreikingen, beurzen, schrijven, redigeren… het lijkt wel alsof april de maand is waarin alles tegelijkertijd moet samenkomen. Ik klaag niet hoor; ik kreeg vandaag allemaal felicitaties van mensen op LinkedIn omdat ik deze week officieel twee jaar in dienst ben bij Zilverbron als auteur. Dat is wel een mooie realisatie… na twee jaar, still living the dream!

cfcy4tuuuaaqbjy
Het panel! Lisette is aan het woord. Fotografe: Esther Scherpenisse

Maar laten we jullie even updaten over hoe de Harland Awards waren! Ik had de eer om ’s middags, tijdens de Dag van het Fantastische Boek, in een panel te mogen zitten voor ‘jonge, spannende stemmen in het genre’ samen met Lisette Jonkman, Tim Lommerse en Jeroen van Unen. Heidi van der Vloet was onze moderator en we hadden een superleuk panel waarin ons prikkelende vragen voorgelegd werden. Het ging allemaal zo ontspannen dat ik eigenlijk geen tijd had om nerveus te zijn, en we hadden een super leuke tijd. Achteraf heb ik ook leuke reacties gekregen, dus ik denk dat het een succes was.

photo_2016-04-05_18-49-09
Wachten op de uitreiking met twee mooie mannen

’s Avonds hebben we ons in een restaurantje omgekleed in een wat meer gala-achtige outfit, om daarna de uitreiking van de Harland Awards bij te mogen wonen. Eerst de uitslag van de verhalenwedstrijd, waar mijn verhaal helaas niet zo goed eindigde als ik gehoopt had; die top 25 was buiten bereik. Ik heb inmiddels wel wat ideeën waar het aan gelegen kan hebben, maar het is nog even speculeren tot de uitslag binnen is.

De winnaar van die gave award is Lisette Jonkman geworden (met De vier stadia van verval), waarmee ik die middag nog in het panel zat. Helemaal super, ik gun het haar van harte! Ik ga haar boek Schrijven, Kreng! binnenkort zeker even checken en het winnende verhaal ook, als Hebban die net als vorig jaar weer publiceert.

De romanprijs ging naar Auke Hulst, voor Slaap zacht, Johnny Idaho. We spraken hem nog even tijdens het gala, hij was super blij. Misschien zag hij zijn winst ook een beetje aankomen, want hij had een mooie speech klaarliggen. Dat, of hij is het type dat zich goed voorbereidt. 😉

Er werden ook lieve woorden gezegd over de genomineerde die er die avond niet bij kon zijn; mijn uitgever Jos Weijmer, die samen met Joris (J. Sharpe) verantwoordelijk is voor Gebroken Geheugen, die ook een fantastisch juryrapport kreeg waarin de originaliteit van het boek geprezen werd. Dat was een mooie opsteker voor uitgeverij Zilverspoor (en Joris) natuurlijk, want wauw! Ik heb het boek mogen proeflezen en vond het toen al helemaal super. 🙂

Verder hebben we nog gezellig staan kletsen met auteur Jeff Vandermeer (OMG, beetje starstruck toch wel, maar hij is zó aardig, en wat kan hij goed speechen), die prompt verliefd werd op Corina’s boek, wat we toevallig in handen hadden. Hij heeft haar ook nog flink gepromoot online, zo gaaf!

En verder hebben we natuurlijk heerlijk gezellig met mensen bijgekletst, gefeliciteerd, wijn gedronken, en een goede tijd gehad. Het Gala was weer een groot succes en ik kijk uit naar volgend jaar. Maar eerst dat juryrapport, en dit weekend de uitslag van Fantastels, waarvoor ik gejureerd heb. Spannend!

 

achtergronden·Bloed en Scherven·Stof en Schitteringen

Lentagon achtergronden, deel 2

Ik had jullie een tijdje geleden beloofd dat ik wat meer achtergronden over de magie en de wereld van de Lentagonverhalen zou posten, dus bij deze: hier is deel 2 van die serie. In deze blogpost wilde ik een uiteenzetting doen van de specialisaties van de cast. Ja, Sirka, Seamon en Valeria zijn ontzettend getalenteerd, maar kracht is ook niet alles. Waarin zijn ze opgeleid?

bow110_grande
Deze gave art doet me denken aan Sirka. Artiest: Charlie Bowater

Sirka heeft een universitaire graad in energiecompartimentalisatie. Ze is waanzinnig goed in het berekenen in hoeverre een brok kristal op basis van de opbouw van zijn compartimenten energie kan versterken. De Lentagon was haar masterthesis en experts zullen naar haar luisteren als zij een stelling neergooit, en haar vertrouwen als ze iets beweert. Ze is héél goed in haar werk.
Echter, omdat het werken met energiecompartimenten na de Lentagon tragedie zo’n beladen onderwerp is geworden, heeft ze zich daarna omgeschoold. De afgelopen acht jaar heeft ze bij Poortstations gewerkt. Gekoppeld met haar natuurlijke flair met manipuleren en het opzoeken van de grenzen van haar eigen kunnen, heeft ze zichzelf opgewerkt naar poortspecialist. Er zijn maar een handjevol mensen ter wereld die zelf kunnen poorten, en Sirka is de allerbeste.

Valeria heeft ook een duaal talent: aan de ene kant is ze ook goed met energieverdeling en compartimenten, omdat zij betaald werd om bommen te ontmantelen en om te gaan met onstabiele energieverdelingen, maar aan de andere kant is ze ontzettend goed in het maken van energieschilden. Je ziet het ook tijdens Bloed en Scherven; als ze voor het blok wordt gezet en uit reflex moet handelen, dan is de eerste manipulatie die ze maakt een schild. Ze is getraind om zichzelf en degenen om haar heen te beschermen tegen explosies (zie haar ervaring met bommen ontmantelen). Ondanks dat ze legergetraind is, is haar eerste instinct dus altijd om defensief te handelen.

Seamon is niet opgeleid of getraind. Hij heeft al zijn kennis on the job moeten oppakken. Omdat hij opgegroeid is in een gezin dat ontzettend veel bezig was met energie en manipulatie, is zijn natuurlijke talent vanaf het allervroegste moment gevoed. Heel veel van zijn manipulaties komen vanuit een instinctief begrip van de realiteit en een rotsvast, arrogant besef van zijn eigen kunnen. Seamon heeft letterlijk nog nooit gefaald in wat hij probeerde te doen, dus in zijn impulsiviteit en durf doet hij soms dingen die Sirka niet voor mogelijk had gehouden, simpelweg omdat hij niet door heeft dat wat hij doet super roekeloos en gevaarlijk is. (Bijvoorbeeld: een oceaan overpoorten terwijl je niet zeker bent wat zich aan de andere kant van de poort bevindt) Tot dusverre is het altijd goedgekomen, dus hij heeft geluk gehad. Met zijn enorme talent maakt hem dat zowel geweldig als gevaarlijk.

Joy is niet getalenteerd wat betreft magie, maar zij heeft een heel ander talent dat mogelijk wel gerelateerd is aan energie en realiteit, want haar dromen/visioenen van de toekomst worden flink versterkt en gedetailleerder zodra zij de Lentagon in haar handen neemt. In boek 3 gaat ze ook hard bezig met het trainen van haar gave, en verder mag ik daar nog niet veel over zeggen, behalve dat ze al veel beter had kunnen zijn wat betreft de toekomst voorzien als haar vader haar er niet als kind keihard voor afgestraft en gekleineerd had. Waarom deed hij dat? Omdat Joys moeder dezelfde gave had, en het haar een depressie injoeg die haar uiteindelijk het leven kostte.
Het is geen gemakkelijke gift, om mogelijke toekomsten voor je te zien.

Binnenkort meer nieuwe Lentagon achtergronden! 🙂

 

 

Beurzen·Talent en kristal·Zilverbron

evenement 2: comic con brussel

‘Hoe was het in Brussel?’ vroegen mijn collega’s vandaag toen ik weer terugkwam op het werk na een weekendje Comic Con Brussel.

Vanmorgen vroeg vertelde ik uitgebreid over de prachtig verklede, gezellige mensen en de slechte logistiek van Comic Con zelf (serieus, wie organiseert er een convention en zorgt niet voor een koffiestand?), maar nu is mijn eerste reactie ‘Prima, gelukkig stond het niet in de fik zoals nu.’

En dat is een sarcastische reactie, maar dat neemt natuurlijk niet weg in wat voor een verschrikkelijke tijden we leven. Drie dagen geleden stonden we nog op de beurs in de Brusselse haven en nu regeert er angst. En waarom?

Mijn Lentagon boeken besteden veel aandacht aan het concept van terrorisme en in Talent en Kristal nemen we zelfs een kijkje in de keuken bij een organisatie die terrorisme niet schuwt. Ik voel me ontzettend oncomfortabel met het feit dat het zo’n belangrijk onderdeel van mijn boeken is, maar mijn boeken bevatten wel dingen die gezegd moeten worden. Laten we in deze tijden vooral niet vergeten dat we allemaal MENSEN zijn. Liefhebbende, wanhopige, gepijnigde mensen. Zoals Martin Luther King al zei: Darkness cannot drive out darkness, only light can do that. Hate cannot drive out hate, only love can do that.

Dus de foto’s die ik nu ga delen zijn van liefde. Laten we ons daar op focussen.

 

 

Beurzen·Zilverbron

evenement 1: de gothic & fantasy beurs te Rijswijk

Zo, de kop is eraf: de eerste beurs van het seizoen is geweest! Afgelopen weekend was de stand van Zilverspoor/Zilverbron (we noemen het zelf Team Zilver, veel gemakkelijker) te vinden op de Gothic & Fantasy beurs in Rijswijk. Deze is twee keer per jaar en hoewel het wat kleinschaliger is dan bijvoorbeeld een Elfia, Castlefest of FACTS, heeft hij toch wel een speciaal plekje in mijn hart omdat het op fietsafstand van mijn huis is.

Het is onbeschrijflijk fijn om de ochtend van een beurs om half negen op te staan en om kwart voor tien uitgeslapen, gedoucht, opgemaakt en vol frisse energie klaar te staan om de beursstand te gaan bevolken. Behalve als dat niet zo is, zoals afgelopen zondag; ik was zo brak als een banaan omdat de avond ervoor mijn favoriete band Maybeshewill in Tilburg speelde. Ze gaan er mee stoppen en het was een heel bitterzoete ervaring om voor de laatste keer uit mijn dak te gaan (waterige oogjes bij Red Paper Lanterns, KEIHARD rocken bij Not For Want Of Trying).

We lagen om half twee ’s nachts in bed, dus het was wel fijn dat we een beetje uit konden slapen in de ochtend. De brakheid kwam vooral door de spierpijn, maar de fijne sfeer, de leuke gesprekken en ontmoetingen en de energie die je toch wel krijgt van zo’n beurs vloog de tijd voorbij. (Ik moest me bedwingen om niet al die mooie kristallen bollen van de beurs af te stelen, zijn ze niet prachtig??)

Meteen de volgende dag kreeg ik al feedback van een koper van Stof en Schitteringen dat hij genoten had van mijn boek, ‘eindelijk weer goede Nederlandse scifi’, en dat hij op zoek was naar Boek 2. Zó gaaf! Daar doen we het voor! 😀

Volgende beurs is Comic Con in Brussel, wat ietsje minder uitslaapplezier zal betekenen, maar wel een superdrukke beurs – ik hoorde dat de boel uitverkocht is. Als het een beetje op FACTS lijkt, wordt dat een weekend vol overweldigende indrukken en fijne boekverkoop. Ik heb er zin in! 😀

Algemeen·Beurzen·Uncategorized·Zilverbron

het eventseizoen gaat weer beginnen!

dsc_0044
als je weet wat we op deze foto aan het doen zijn, dan ben je net zo’n grote nerd als ik!

Wauw jongens, het lijkt wel alsof de hoeveelheid SF/Fantasy evenementen de afgelopen drie jaar verveelvoudigd is. Natuurlijk helemaal niet erg, want ik ben dol op beurzen. Je ziet zo veel leuke, interessante en waanzinnig verklede mensen en tijdens zo’n dag of weekend kun je even helemaal los gaan in het nerd-zijn. (zie foto)

In het dagelijks leven snappen mensen je vaak niet als je een extreem nerdy grap maakt (zo moest ik ooit op een evenement van werk mijn lachen inhouden omdat het logo van de game Portal gebruikt werd tijdens een powerpoint presentatie over webportalen, en niemand snapte waarom dat grappig was), of een associatie, maar op zo’n beurs ben je tussen gelijkgestemden en dat is zo fijn! En oja, we verkopen en signeren ook nog boeken, hihi.

Dus, welke evenementen kun je me binnenkort vinden?

Ergens daartussen is ook nog de uitreiking van Fantastels Verhalenwedstrijd, dus mijn sociale leven gaat even op een laag pitje vrees ik. Vooral omdat ik tussendoor ook keihard aan het redigeren ben voordat de 2.3 versie van Talent en Kristal naar Zilverbron voor de officiële redactie gaat.

Druk druk druk! 🙂

Bloed en Scherven·Muziek·Stof en Schitteringen·Talent en kristal

de lentagon soundtrack

In de rubriek van ‘dingen die je absoluut niet zullen verrassen’: ik ben een ontzettende muziekliefhebber. Mijn smaak is vrij breed, maar neigt over het algemeen naar ‘muziek met gitaren’; rock en metal, maar ik geniet ook van trance en filmsoundtracks en wacht met smart op het moment dat Snow Patrol aankondigt dat er een nieuw album aankomt. Dus tja. Ik ben nogal gepassioneerd over de muziek die ik leuk vind en hecht heel erg veel belang aan muziek. Muziek is voor mij heel belangrijk associatiemateriaal; ik hang veel herinneringen aan muziek, waardoor ik mijn hersenen kan tricken om in een schrijfmodus te komen door de juiste muziek te draaien. (Hoera voor Pavlov!)

Dus ja, natuurlijk heeft de Lentagon serie een soundtrack. (Die kun je hier op Spotify vinden, als je wil) Ik heb vrij belachelijk veel tijd besteed aan het nadenken over de muziek die op deze lijst staat en ik ben heel lang bang geweest om die liedjes hier echt te delen, want ik was bang dat ik hiermee de boel zou spoilen voor de lezers. Maar eigenlijk bestaat die associatie natuurlijk alleen maar in mijn hoofd en snap je pas waarom een liedje past als je de lyrics hoort en weet aan welke scènes of thema’s ik het liedje verbonden heb.

Daarom heb ik besloten dat ik het gewoon leuk vind om bij deze de key songs en de end credits van de drie (ja, óók het komende Lentagon boek) te delen.

Lees meer onder de link!

Doorgaan met het lezen van “de lentagon soundtrack”

Boeken·Zilverbron

Vanbinnen en Vanbuiten

Lang geleden, toen de wereld nog jong was, publiceerde ik een verhaal in fantastisch verhalenmagazine Pure Fantasy. Dat verhaal was Geboorterecht, wat uiteindelijk het eerste hoofdstuk van Stof en Schitteringen is geworden. Pure Fantasy is inmiddels helaas terziele, maar ik heb er een hoop aan te danken. Ik leerde er Cocky van Dijk kennen omdat zij mij toegewezen werd als mijn redacteur, maar ook Corina Onderstijn.

Corina was namelijk ook debutante in Pure Fantasy 24; haar verhaal Zengen stond direct vóór mijn Geboorterecht, en mijn eerste indruk van Corina was ‘verdomme, haar verhaal is beter dan het mijne’. Ik was er een beetje jaloers van, maar moest wel natuurlijk mijn bewondering uitspreken. Zo raakten we aan de praat, op het toenmalig Pure Fantasy forum. Toen ik in 2011 voor het eerste meedeed met Fantastels (en achtste werd), werd zij tweede. Op het Books of Fantasy Gala in 2012 hadden we de tijd om echt uitgebreid ‘in real life’ te kletsen, en vanaf dat moment spraken we een paar keer per jaar af om lekker te gaan eten en te kletsen over schrijven. En boeken. En films. En eigenlijk alles wel…

Op die manier heb ik Corina meegemaakt terwijl ze bezig was om Vanbinnen en vanbuiten op papier te krijgen zoals zij het in haar hoofd heeft zitten. Ik stond aan de zijlijn terwijl zij schreef, riep aanmoedigingen en goede adviezen, maakte me zorgen om de competitie die ze me gaf voor Fantastels 2013 (ik won met Roze Water en zij werd tweede met Zoete Val, maar ik vind nog steeds haar verhaal beter dan het mijne). Ik heb haar manuscript ook mogen proeflezen, zoals zij ook veel van mijn werk proefgelezen heeft.

Ik zal niet onder stoelen of banken steken dat Corina een lieve vriendin van me is. Maar dat is niet de reden dat ik haar boek, die eind deze maand uitkomt, aan je aan het aanprijzen ben. De reden dat ik dat doe, is omdat ze een AMAZING schrijfster is; ze is een inspiratie voor me. Corina’s schrijfstijl is uniek. Beeldend, ontzettend atmosferisch, vol fantasie, bij tijden bijtend scherp, met fantastische dialogen en een meta/dubbele laag waar ik jaloers op ben.

Als ik een flaptekst had mogen schrijven van haar magisch realistische debuutroman (denk Murakami of Neil Gaiman) ‘Vanbinnen en vanbuiten’, dan had ik gezegd:

“Een fantasierijk, gevoelvol geschreven verhaal, dat net zo hilarisch als hartbrekend is. Een absolute aanrader!”

Serieus: Corina is een fantastisch schrijfster en ik ben zó blij voor haar dat haar manuscript het levenslicht gezien heeft en dat ik het aan jullie mag aanraden.

Wat doe je hiernog? Pre-order die shit!

full35771849_b

Redigeren·Talent en terreur

middenin de redactie

red_pen-300x225Degenen van jullie die mijn twitter account volgen, die weten het al: de afgelopen twee weken ben ik mijn manuscript voor Talent en Kristal aan  het redigeren geweest, gebaseerd op de reacties van mijn alpha proeflezers. Er kwam best het een en ander uit wat ik kon aanscherpen en straktrekken, dus daar ben ik druk mee in de weer. Ik ben inmiddels net over de helft. Daarna ga ik de boel uitprinten en nog verder krassen op de kleine dingetjes, en dán is het tijd voor de beta proeflezers. Hopelijk daarna is het klaar voor de redactie met Zilverbron, maar tegen die tijd leven we al in april denk ik.

Ik heb een vreemde relatie met redigeren. Aan de ene kant lijkt het echt monnikenwerk en zie ik door de bomen het bos niet meer en ARGHHH de deadline komt eraan en hoe vond ik die zin ooit een goed idee, en dat plotidee was ruk… maar aan de andere kant geniet ik wel van hoe ik mijn verhaal beter zie worden. Het zijn soms maar superkleine nuances, een paar woorden in een dialoog net iets anders gezegd, een beschrijving gewoon dat stukje anders gedaan, en opeens is er een betere sfeer, een coherentere chronologie, en een véél intensere karakterontwikkeling.

Met ieder woord wordt je verhaal mooier, en dat is prachtig.

Betekent trouwens niet dat ik soms hoofdschuddend naar  mijn teksten zit te kijken en me afvraag hoe deze drek ooit uit mijn toetsenbord heeft kunnen komen, hoor.

Het is een ervaring, redigeren. Haat en liefde… maar het gaat het uiteindelijk zo waard zijn. 🙂

Fantastels

het jureren van een verhalenwedstrijd

headingOh jongens, wat is het leuk om een verhalenwedstijd als Fantastels te jureren! Het is heel bijzonder om eens aan de andere kant van de tafel te zitten en de binnenkomende verhalen te beoordelen, in plaats van de verhalen te schrijven waarmee je hoopt te winnen. Dit proces duurt een stuk langer, natuurlijk – we zijn al sinds november bezig om alle verhalen te lezen en te jureren.

Ik heb net voor mezelf de tweede ronde afgesloten en alle juryrapporten ingestuurd. Hierna is het afwachten en kijken welke verhalen er in de finaleronde terecht zijn gekomen. Als het goed is, zou ik een aantal verhalen die in de finaleronde zitten, al gelezen moeten hebben. Ik hóóp dat in ieder geval wel, want van een aantal verhalen in de voorrondes ben ik heel enthousiast geworden. Ik heb ze complimenteuze juryrapporten geschreven en hoog in mijn ranking gezet, maar wat als mijn mede-juryleden het er niet mee eens waren en ze een lage score gegeven hebben? Dan zal ik ze in de eindronde niet terug vinden. 😦

De eindronde gaat in ieder geval super spannend worden, want je kunt er vanuit gaan dat je daar de beste verhalen gaat terug vinden. We hebben al beslissingen moeten nemen zoals wat er belangrijker is bij het uitdelen van een plaats in de ranking: de fantastische proza van verhaal X, de emotionele suckerpunch die verhaal Y uitdeelde, of de briljant beschreven setting in verhaal Z – maar in de eindronde gaan die beslissingen nog even wat zwaarder wegen, want daar zit alles qua kwaliteit een stuk dichter op elkaar.

Ik heb een score ranking systeem met acht categorieën waarin je op een schaal van 1 tot 10 kunt scoren, en in vorige rondes moest ik daar nog eens met een fingerspitzen gevoel overheen want blijkbaar scoorden best veel verhalen 60/80, maar ik verwacht dat dit in de eindronde nog eens heftiger gaat worden. De vergelijkingen worden nog spannender!

En dan op de dag van de uitreiking hoor ik maar een paar uur eerder dan de deelnemers wie er daadwerkelijk achter die verhalen zitten. Ik ken een aantal van de deelnemers persoonlijk, maar heb niemand in hun verhalen kunnen hérkennen, dus voor mij is het net zo spannend als voor jullie. Ik heb meningen over mijn favoriete verhalen, jongens. Ook al heb ik de verhalen niet zelf geschreven, ben ik super geïnvesteerd in hoe (goed) ze het uiteindelijk gaan doen. Het is zo spannend!

De missie om Fantastels Verhalenwedstrijd wat voor me te ontstressen door te jureren in plaats van deel te nemen, is bij deze gefaald. Maar gelukkig is het zo leuk om te doen, dat ik het helemaal niet erg vind.

Tot bij de uitreiking allemaal!

 

achtergronden·Bloed en Scherven·Schrijven·Stof en Schitteringen·Talent en kristal

achtergronden en worldbuilding

Tijdens het heroutlinen van ‘Talent en Kristal’ ben ik ook een stukje verdere worldbuilding op papier aan het zetten. Gewoon, omdat als ik dingen aan mezelf en mijn proeflezers wil uitleggen het handiger is om de zaken uitgeschetst te zien. Dat is waarschijnlijk een stukje beroepsdeformatie; ik ben tenslotte IT trainer van beroep en ik ben zó vaak op het whiteboard pijlen en wolkjes en cirkels en woorden met elkaar aan het verbinden om mijn uitleg handen en voeten te geven… Ik ben niet heel erg dol op grafiekjes, maar overzicht helpt een hoop. Vooral bij uitleg.

Dus toen dacht ik: misschien is het wel handig om het een en ander ook met jullie te delen.

Hieronder vind je een tweetal staafdiagrammen die de opbouw van de bevolkingen van Parsia en Jediah weergeven, gebaseerd op hun talentscore op de Telchian schaal.

Telchian

(Ik heb Parsia een groene staafdiagram gegeven want hun landskleuren zijn groen en geel. Jediah is zilver en zwart, maar dat komt niet helemaal lekker over, dus die heb ik maar donkergrijs gemaakt)

Het is heel interessant om te zien dat Parsia een veel groter percentage lagergetalenteerden heeft dan Jediah. Jediah maakt een veel groter punt van je voortplanten als je getalenteerd bent, en de economie leunt veel meer op de getalenteerden in hun samenleving. Heb je een hoog talent, dan word je automatisch de universiteit ingesleurd en ofwel het leger, ofwel de engineering in gesleept (hangt af van je IQ, neem ik aan).

Jediah is heel vooruitstrevend op paramagisch technologisch gebied. Ze zijn innovatief en stimuleren hun talenten veel meer. Er hangt ook een flink stuk status aan vast; dus het nodigt ook uit om in Jediah te gaan wonen als je een hoge Telchian score hebt.

(Detail: in Jediah wordt de familienaam niet patriarchaal of matriarchaal aan het nageslacht doorgegeven, maar op basis van de hoogste Telchian score. Een kind krijgt de achternaam van de meest getalenteerde ouder. Bij gelijke scores tussen de twee talenten wordt het in goed overleg gekozen)

In Parsia is dit dus een stuk minder – dit is meer een afspiegeling van een ‘reguliere’ bevolking in deze wereld. De niet-magische technologie heeft hier een veel grotere voet aan de grond, omdat simpelweg veel mensen het talent niet hebben om hun douchewater te blijven verwarmen. Er wordt veel geïnvesteerd in reguliere technologie, zodat iedereen toch toegang heeft tot levensgemakken als warm douchewater, liften, elektriciteit, enzovoorts – ondanks hun Telchian score.

Dit is waarom Joys familie zo rijk kan zijn, ondanks dat ze niet erg getalenteerd zijn. De Hartings hebben hun fortuin vergaard door slim investeren en later invloed verzameld via de politiek. In Jediah was dit waarschijnlijk en stuk moeilijker geweest. Misschien niet voor Victor Harting (die netjes mid-veertig scoort), maar wel voor zijn vrouw en dochter.

Bij deze, een stukje wereldbouw. Mochten jullie dergelijke achtergrondstukken leuk vinden, geef een gil, dan komt er meer!