het schrijfproces – iets over schade en schande en tips voor jou

Image result for writing tipsHeel grappig, als je eenmaal een of meerdere boeken gepubliceerd hebt, word je opeens gevraagd naar tips & tricks. Beginnende schrijvers kijken je aan alsof jij opeens weet waar je het over hebt, wat betreft schrijven. Alsof je een expert bent op dat gebied. Heh. 馃檪

Laat ik het zo zeggen: ja, ik heb in de afgelopen… zeventien jaar? in ieder geval zo’n anderhalf miljoen woorden geschreven. Zo’n slordige 350.000 woorden daarvan zijn zelfs gepubliceerd. (holy shit!) Na al dat werk voel ik me nog steeds verre van een expert. Maar ik kan in ieder geval wel ervaringen delen, dus dan doe ik dat maar.

  • “The only way to fail is not to write”. Dit is zo ongeveer mijn mantra. Ja, zelfs met anderhalf miljoen woorden in mijn broekzak heb ik ook periodes waarin ik alles haat wat ik schrijf, of waarin ik gewoon niet eens zin heb om het Word bestand te openen want:
    • mijn proza is poep
    • mijn verhaallijn is poep en super onorigineel
    • het is al 100x eerder gedaan
    • waarom zou iemand op mijn schrijfsels zitten te wachten
    • ugh waarom ben ik zo bagger, eerder was ik best okay dus waarom lukt het niet meer?
    • moet zijn omdat 铆k poep ben…
    • etc

Laat dat idee los! Misschien is wat je schrijft niet geweldig. Dat maakt niet uit, dan herschrijf je het later. Je moet het gewoon d贸茅n. Niemand is geboren met een boek in zijn hoofd en direct het talent om alles in 1x perfect op te schrijven. Zelfs talent brengt je maar zo ver. Je moet gewoon produceren, de rest komt later wel. (En geloof me, ik struikel hier regelmatig over, helaas).

  • Over doen gesproken…聽 Niet lui zijn, meters maken. Je moet schrijven om beter te worden. Ook al is het bagger. David Eddings vond zelfs dat je een miljoen woorden moest schrijven, ze moest verbranden, en dat je dan misschien klaar was om voor publicatie te gaan. Er zijn helaas geen shortcuts. Net zoals een muziekinstrument leren spelen, is het oefenen, oefenen, oefenen. En zelfs als je denkt, h茅, dit gaat best aardig… dan nog moet je doorzetten. Want zelfs dan kun je nog niet magisch een idee op papier denken. Zet die handen aan het toetsenbord en blijf aan je verhaal pulken totdat het een beetje ok茅 is.
  • De eerste versie hoeft alleen maar geschreven te zijn. Grote kans dat hij niet geweldig is. (Dat zijn de mijne ook niet, hoewel het achteraf nooit zo erg is als ik denk. Dat komt denk ik omdat ik die meters wel gemaakt heb inmiddels, maar dan nog.) Dat maakt niet uit, daar is redigeren voor.
  • En dan de redactie. Ja dus. De redactie is waar het eigenlijk een beetje begint. In de eerste versie heb je je huis gebouwd, in de tweede versie ga je hem inrichten, schilderen. Maar in de tussentijd zit je een tijd in de bende. Alle ramen zijn afgeplakt, er ligt plastic op de vloer, en alles zit onder de verspetters en het stof van het schuren. Ugh. Hoe overleef je je redactie?
    • Proeflezers. Net als bij een verbouwing, is het fijn als je iemand hebt die je helpt, die je wijst op dat stukje wat je gemist hebt. En dan niet van het soort dat zegt: ‘ja ik vond het wel een leuk verhaal’ maar degene die zegt: ‘dat personage is echt een eikel’, of: ‘weet je, ze zitten wel erg lang op 1 plek, kan je ze niet naar een andere locatie laten gaan?’ of: ‘ik wil wat meer conflict in het verhaal, het gaat nu wel allemaal erg gemakkelijk’, of: ‘yeah sorry, je breekt nu de natuurwetten, Kelly’. (dit zijn allemaal dingen die tegen mij gezegd zijn in het verleden). Heb je niemand in je vriendenkring die dit kan? Zoek dan communities op het internet op. Er zijn zat mensen die elkaar hiermee willen/kunnen helpen. Als je niet weet waar je feedback op moet vragen, probeer deze als conversatie openers:
      • vraag om updates per hoofdstuk: hoe denken ze dat het verder gaat? vinden ze het spannend? leuk? waarom?
      • wat is hun algemene indruk en waarom?
      • werkte gebeurtenis X Y Z? zagen ze gebeurtenis A aankomen? waarom wel/niet?
      • wie was hun favoriete personage en waarom?
    • Probeer te leren van je fouten. Als je weet dat je iets consequent fout doet, hang dan briefjes aan je monitor met de uitleg van de grammatica. (been there, done that). Maak een lijstje met je standaard stopwoordjes, en doe een control-F actie met het stopwoord, zodat je ze eruit kan vissen. Mijn stopwoordjes?
      • ‘Maar’
      • ‘Even’
      • ‘Terwijl’
      • ‘Compleet’
    • Redigeren is soms echt een pokkenwerk. Alles lijkt afschuwelijk terwijl je bezig bent, je denkt dat het nooit afkomt, het is doodeng, en er is altijd nog iets om te verbeteren. Maar het is het waard! Als je zelf een goeie redactie over je manuscript gooit, voordat je hem instuurt naar een uitgever, heb je veel meer kans op een uitgegeven manuscript. En je redacteur vindt het ook niet erg. 馃槈

Dit zijn de belangrijkste tips die ik zo snel kan bedenken. Best deprimerend eigenlijk he, als je het zo leest. Gelukkig is schrijven heel erg leuk, dat helpt! 馃槈

 

post-nanowrimo voortgang (en een winactie)

Wow, november is voorbij gevlogen! Zitten we echt alweer op 1 december? Wat gaat het hard. Deze maand was super druk op mijn werk en priv茅 leven (en Comic Con er tussendoor), maar een of andere manier helpt het met de stress als ik tussendoor kan schrijven. Een beetje een mini vakantie in mijn hoofd, iedere dag. Paraiso is een prima uitstapje! 馃檪

Genoeg voor 50K voor Nanowrimo was het niet, maar ik heb wel een mooie 30K erbij kunnen schrijven voor De prijs van water. Netjes 1000 woorden per dag, ik ben verre van ontevreden. Het verhaal heeft dus de 40K inmiddels aangetikt, en ik ga net het derde deel van het verhaal starten. En het is leuk!

Zoals jullie misschien me al hebben horen verzuchten, ben ik aan het stoeien met mijn plot, want dit is een losser gepland boek zoals de Lentagon boeken waren (na boek 1, tenminste). Dit is pure creatie en het uit je achterste trekken van wat er op de volgende pagina gebeurt… en soms moet ik echt een dagje nadenken over wat er verder gebeurt in het verhaal. Ik had een aantal key points in het verhaal vastgesteld, maar het bleek dat die allemaal vrij in het begin van het verhaal zaten. Dus punt A, B, D, en F heb ik allemaal naar elkaar geschreven, maar verder heb ik punt M en dan X, Y, en Z. En hoe ik dat allemaal met elkaar verbind, is nog even een uitdaging. (Maar zo leuk als het straks allemaal klopt!!)

En dat weerhoudt me niet om lol te hebben met mijn nieuwe wereld, en mijn cast, die steeds sterker in hun persoonlijkheden komen te staan. Ik had concepten, ruwe opzetten en achtergronden, maar hun stemmen worden steeds duidelijker. (Wie had van tevoren gedacht dat Kai het meest chatty personage van allemaal zou worden? Ik niet, haha! Maar die jongen heeft een hoop te zeggen). Maar ik begin inmiddels wel een woeste liefde voor mijn cast te krijgen, om allemaal verschillende redenen. Kai, Ilsa, Monika, Sergio en Xavi zijn stuk voor stuk gave personages. En nu moet ik ze nog in leven houden, want het gaat niet lekker waar ze zijn 馃槈

Even iets anders… de kerstdagen komen eraan. Wil je nog een leuk kado geven (of jezelf trakteren), een speciaal gesigneerd exemplaar van een van mijn boeken… laat het me weten, en we regelen wat.

Je kunt ook meedoen aan de adventactie die de Zilverboekenclub op Facebook deze maand aan het houden is. Mijn boek Vuur & Vergankelijkheid wordt deze maand ook verloot, dus grijp je kans! 馃檪

No automatic alt text available.

Elins keuze

De afgelopen weken heb ik erg weinig geschreven – noch op mijn blog, noch aan mijn gewone schrijfwerk. Behalve dat ik lichamelijk een beetje aan mijn tax zat (en nu dus prompt een waanzinnige verkoudheid voor de kiezen heb gekregen, hoera voor lage weerstanden), ben ik ook heel druk geweest met een nieuw avontuur: redigeren.

Ik heb de eer gehad om het tweede boek van Gaby Raaijmakers te mogen redigeren, Elins Keuze. Een spannend verhaal, vol intrige, omgaan met macht, keuzes, magie en verraad, voor de liefhebbers van high fantasy. Je moet het voorgaande boek, Branna’s Offer, wel gelezen hebben, maar da’s absoluut geen straf. Gaby schept mooie werelden, vol rijke details en interessante concepten, en bevolkt ze met sympathieke personages die moeten omgaan met heftige dillemma’s.

In het verleden heb ik veel proefgelezen voor andere mensen (o.a. Corina Onderstijn, Cocky van Dijk en J. Sharpe), maar dit was mijn eerste uitstapje als daadwerkelijke redacteur. Dat was best heel spannend, een heel gaaf (leer)traject voor ik denk zowel Gaby als mijzelf, en ik hoop dat ik het goed gedaan heb.

Elins Keuze is in ieder geval een supermooi boek geworden (serieus, die KAFT alleen al! hij past z贸 mooi!) en het verhaal is zeker de moeite waard. Hij komt begin februari uit, maar je kan hem alvast voorbestellen op de Zilverbron website. Aanrader, jongens! 馃檪

15972353_1257029534390095_2334297645587664441_o

boekpresentatie 2.0 verslag

Afgelopen zondag 14 augustus had ik het voorrecht om samen met J. Sharpe, Cocky van Dijk en Peter de Willis onze nieuwe boeken te mogen presenteren aan boord van de Logeerboot in Dordrecht. En wat was het een feestje! Er waren zulke leuke mensen, ik heb het slotdeel van mijn trilogie aan jullie mogen presenteren, de workshops werden enthousiast ontvangen, er was een vette band die speelde, en het eten en drinken was prima.

Wat een fantastische dag. Ik ben heel blij en trots op wat we op de 14e met jullie hebben mogen meemaken, en zou heel graag iedereen willen bedanken die geholpen heeft om onze boekpresentatie tot een succes te maken. Natuurlijk alle bezoekers, maar ook lieve eigenaars van de logeerboot en mijn mede presentatoren. Jullie zijn allemaal toppers!

En nu is het afwachten geblazen wat iedereen van “Talent en kristal” gaat vinden. Spannend hoor!

Castlefest wordt alleen maar beter

“Vorig jaar was Castlefest z贸 fijn, hoe kan ik dat nou nog toppen?” vroeg ik me af.
“Nou,” zei Castlefest…

En vervolgens gaf Castlefest me zonovergoten weer, fantastische bezoekers, enthousiaste fans (茅chte fans! voor mijn boeken! omg!) die superblij boek 3 kwamen halen, geweldige collega’s bij de Zilverspoor/Zilverbron stand, en record sales van mijn prachtige trilogie die nu als een setje te koop is. Zo onwerkelijk om mensen direct de hele trilogie te zien kopen. Nog onwerkelijker om fans te hebben die met je op de foto willen, en dat er plannen zijn om je personages te cosplayen. Dit is echt net een droom die uitkomt. Niets dan liefde, jongens!

Ik heb echt geen woorden om te beschrijven wat een prachtig weekend het was. Ja, het was super intensief, maar die sfeer, die zon, die mensen… I live for this shit.

Geen idee hoe Castlefest d铆t nu weer wil toppen dan, maar ik heb een jaar om me daarop voor te bereiden, hihi! Ik heb er nu al zin in.

#ikleesNLs

ikleesnls-kopie

Vanaf vandaag presenteren Best of YA, Blossom Books, Celebrate Books en De Boek Pioniers de campagne #IkLeesNLs en toen ik deze zag op Zonenmaan,聽 heb ik de tag meteen opgepikt, want dit is iets wat me heel na aan het hart gaat. Ik bekijk hem even vanuit mijn straatje, en hoe ik dit meekrijg. Dit is namelijk hoe ik het zie…

Je bent op een Castlefest, een Elfia, een Comic Con, en daar sta je dan met je boeken. De boekenfan loopt op je af want die ziet gave covers, die kijkt naar de titel… en als verkoper zie je dan het licht uitgaan en de teleurstelling verschijnen, want de titels zijn in het Nederlands.

Ik heb zo vaak conversaties met mensen op beurzen over Nederlandse boeken die zeggen: “Oh joh, nee, ik lees alleen maar Engelse fantasy” en dan de boeken van onze uitgeverij geen kans willen geven. En ik snap waarom – ik was zelf vroeger een van die lezers. Het grote nadeel van Fantasy en SF is dat er tot voor kort een relatief kleine markt was. Het gros van de titels kwam uit Engeland en Amerika en die werden allemaal vertaald. Dat is geweldig bij een Stephen King of een Robin Hobb boek, waarbij de Nederlandse vertaling supersnel gebeurt, maar bij de wat obscuurdere titels kom je dan in de problemen. Soms wordt dat mid-serie gestaakt, of duurt het super lang voordat er een vertaling is.

Of, en dit is geen aanklacht aan vertalers hoor, maar: soms klinkt het gewoon echt bagger in de vertaling. Fantasy en SF in vertaalde termen klinkt zonder een vaardige vertaler gewoon echt heel flauw. Daar ben ik destijds op afgeknapt, en ik kan me voorstellen hoe dat voor de lezer ook zo is.

ECHTER! Lees je een boek in de oorspronkelijke taal, dan heeft de schrijver ervoor gezorgd om geen flauwe termen te gebruiken. De schrijver weet namelijk dat het lame klinkt en zoekt tot er een alternatief is. Een boek lezen in de oorspronkelijke taal is een wereld van verschil. Het klinkt goed, termen bekken lekkerder, het verhaal is direct in een leesbare taal, en je hebt ook geen last van het feit dat na twee boeken in de serie de uitgeverij besluit niet langer te vertalen.

Ik durf persoonlijk garant te staan voor een aantal A-MA-ZING boeken die alleen al bij mijn uitgeverij (Zilverspoor/Zilverbron) uitkomen, dus als je op basis van taal al afhaakt, dan doe je jezelf toch wel een beetje tekort. 馃檪

Dus ja, #ikleesNLs en dat zou jij ook moeten doen. Geef het een kans!

de offici毛le omslag

Een groene Lentagon, wachtend op de bodem van de oceaan. 馃檪 De kleuren zijn in het echt niet zo neon, hoor, maar de upload heeft het kleurenschema een beetje verpest. Bij deze dus de offici毛le omslag van ‘Talent en Kristal’. Gaaf he!

6d267fb8647be9bdf8418ab8d4fc770d9c4af708

Vanaf nu kun je al pre-orderen bij de Zilverbron store, begin augustus komt hij offici毛el uit (dus ja, op Castlefest kun je hem al komen halen – compleet met handtekenening). Mocht je niet naar Castlefest kunnen komen, dan kun je hem ook bij mij bestellen, of op de offici毛le boekpresentatie op 14 augustus in Dordrecht!

Vanbinnen en Vanbuiten

Lang geleden, toen de wereld nog jong was, publiceerde ik een verhaal in fantastisch verhalenmagazine Pure Fantasy. Dat verhaal was Geboorterecht, wat uiteindelijk het eerste hoofdstuk van Stof en Schitteringen is geworden. Pure Fantasy is inmiddels helaas terziele, maar ik heb er een hoop aan te danken. Ik leerde er Cocky van Dijk kennen omdat zij mij toegewezen werd als mijn redacteur, maar ook Corina Onderstijn.

Corina was namelijk ook debutante in Pure Fantasy 24; haar verhaal Zengen stond direct v贸贸r mijn Geboorterecht, en mijn eerste indruk van Corina was ‘verdomme, haar verhaal is beter dan het mijne’. Ik was er een beetje jaloers van, maar moest wel natuurlijk mijn bewondering uitspreken. Zo raakten we aan de praat, op het toenmalig Pure Fantasy forum. Toen ik in 2011 voor het eerste meedeed met Fantastels (en achtste werd), werd zij tweede. Op het Books of Fantasy Gala in 2012 hadden we de tijd om echt uitgebreid ‘in real life’ te kletsen, en vanaf dat moment spraken we een paar keer per jaar af om lekker te gaan eten en te kletsen over schrijven. En boeken. En films. En eigenlijk alles wel…

Op die manier heb ik Corina meegemaakt terwijl ze bezig was om Vanbinnen en vanbuiten op papier te krijgen zoals zij het in haar hoofd heeft zitten. Ik stond aan de zijlijn terwijl zij schreef, riep aanmoedigingen en goede adviezen, maakte me zorgen om de competitie die ze me gaf voor Fantastels 2013 (ik won met Roze Water en zij werd tweede met Zoete Val, maar ik vind nog steeds haar verhaal beter dan het mijne). Ik heb haar manuscript ook mogen proeflezen, zoals zij ook veel van mijn werk proefgelezen heeft.

Ik zal niet onder stoelen of banken steken dat Corina een lieve vriendin van me is. Maar dat is niet de reden dat ik haar boek, die eind deze maand uitkomt, aan je aan het aanprijzen ben. De reden dat ik dat doe, is omdat ze een AMAZING schrijfster is; ze is een inspiratie voor me. Corina’s schrijfstijl is uniek. Beeldend, ontzettend atmosferisch, vol fantasie, bij tijden bijtend scherp, met fantastische dialogen en een meta/dubbele laag waar ik jaloers op ben.

Als ik een flaptekst had mogen schrijven van haar magisch realistische debuutroman (denk Murakami of Neil Gaiman) ‘Vanbinnen en vanbuiten’, dan had ik gezegd:

“Een fantasierijk, gevoelvol geschreven verhaal, dat net zo hilarisch als hartbrekend is. Een absolute aanrader!”

Serieus: Corina is een fantastisch schrijfster en ik ben z贸 blij voor haar dat haar manuscript het levenslicht gezien heeft en dat ik het aan jullie mag aanraden.

Wat doe je hiernog? Pre-order die shit!

full35771849_b

terugblik op 2015

Goodbye-2015-and-hello-2016-photoHet is die tijd van het jaar weer om terug te kijken op wat het afgelopen jaar allemaal gebracht heeft. En als ik zo spiek naar mijn vergelijkbare blogpost van vorig jaar over dit onderwerp kan ik eigenlijk alleen maar zeggen dat 2015 toch wel een jaar is dat h茅茅l anders gelopen is dan ik verwacht had.

Dit is waar ik naar uitkeek om in 2015 te gaan doen:

  1. De release van 鈥淏loed en Scherven鈥 (die op de planning stond voor april 2015)
  2. Het afschrijven van 鈥淰uur en Vergankelijkheid鈥 (het Nanowrimo project van 2014, wat de prequel gaat worden van de Lentagon serie)
  3. …”en dan misschien鈥 h茅茅l misschien鈥 heb ik nog een idee voor een verhaal post-鈥淏loed鈥. Dat zou de serie geen tweeluik meer maken maar een trilogie, met 鈥淰uur鈥 als een prequel. Maar ik weet nog niet precies of en hoe ik dat vorm moet gaan geven”, zei ik toen. Haha. Hahaha….

Tja. Life is what happens when you’re busy making other plans, zeggen ze wel eens.

  1. “Bloed en Scherven”. Wow, wat een lange en pijnlijke bevalling is dat geworden… Afgelopen lente, luttele weken voor de release van “Bloed”, overleed Jos Weijmer, de eigenaar van de Zilverspoor/Zilverbron uitgeverij heel plotseling. Het was zo plotseling en zo verdrietig dat enige tijd niemand wist wat ze met alles aan moesten. Ik ook niet. De sfeer die er een paar weken later op de Elfia beurs hing was er een van verslagenheid en vastbeslotenheid om Jos’ droom niet te laten verdwijnen.
    Er is binnen de uitgeverij kei- en keihard gewerkt en in juli kwam daar opeens het verlossende woord: JA, de uitgeverij zou doorgaan, nu in de capabele handen van Cocky van Dijk en haar man Barry van Dijk. En de boeken die gepland stonden om uit te komen, zouden alsnog gereleased worden – v贸贸r Castlefest nog.
    Op 24 juli 2015 had ik opeens mijn baby in mijn handen: “Bloed en Scherven”, 274 pagina’s bloed, zweet, en tranen. En op een zonovergoten Castlefest heb ik mijn boek kunnen presenteren, samen met nog zoveel andere prachtige titels die nu toch het levenslicht konden zien.
    De recensies waren allemaal overweldigend positief en overtroffen de verwachtingen die met “Stof en Schitteringen” gezet waren; en het was als een triomf. Zoete, zonovergoten triomf.
  2. Voor “Vuur en Vergankelijkheid”, de prequel van de Lentagon serie, heb ik geen letter op papier gekregeni n 2015. Maar daar had ik goede reden toe. Bovendien gaat dit niet verzuren; dit wordt mijn volgende project. Het verhaal van Iris, Nathan en Dannil staat op de planning voor juni 2017 en speelt zich 70 jaar af voor de Lentagon serie. Qua verhaal is het een heel ander beestje; niet alleen is deze cast in hun interacties en opvattingen compleet anders dan Seamon, Sirka, Joy en Valeria, maar het is ook heel bijzonder om in Delgado en Surral rond te waren in een tijd dat nog niemand een communicator had en computers nog geen standaard waren. Dus dit komt zeker nog!
  3. “…en misschien, h茅茅l misschien…” Ik moet echt lachen als ik dit teruglees. Ja. Dus. Over dingen die anders lopen gesproken…
    Dat boek is genaamd “Talent en Kristal”, zal uitkomen in juli 2016聽 en heeft de afgelopen drie maanden mijn hersenen opgevreten terwijl ik de eerste versie van het verhaal uitschreef. Ik heb nu eventjes pauze terwijl mijn alpha lezers het aan het doorlezen zijn (en dat was hard nodig, de staat van mijn hersenen was vrij treurig na die marathonsessie), maar daarna is het terug aan de arbeid en dan wordt het tijd voor de eerste redactierondes.

Ik vraag me dus ten zeerste af of ik plannen moet gaan maken voor 2016, omdat je toch nooit weet hoe het gaat lopen. Maargoed, misschien is het gewoon leuk om mezelf volgend jaar uit te lachen, so here goes:

  • “Talent en Kristal” afschrijven en een waardig einde van de trilogie maken.
  • “Vuur en Vergankelijkheid” afschrijven en een waardige prequel van de serie maken.
  • Mijn Fantastels jurering netjes afmaken en mooie rapporten schrijven voor de verhalen die ik gelezen heb, zodat de schrijvers er beter van zullen worden.
  • Zelf ook betere schrijver worden!
  • Genieten van het schrijfproces, de beurzen, het contact met lezers, en het leven in het algemeen.

We zijn verder niet ambitieus ofzo. Maar hey, als je niet droomt, dan heb je ook niets om waar te maken.

Fijne feestdagen en een schitterend 2016 gewenst allemaal!

 

 

Talent en Kristal

Ik heb er lang en hard over nagedacht, maar bij deze is de werktitel van het derde Lentagonboek, ‘Talent en terreur’ verworpen. De werktitel dekte de lading van het boek perfect – er wordt in het boek veel tijd besteed wordt aan de Jonge Radicalen, die als een terreurbeweging bekend staan omdat ze goedschiks dan wel kwaadschiks een revolutie binnen Parsia willen bewerkstelligen, maar ik kon het toch niet over mijn hart verkrijgen om het woord ‘terreur’ in mijn titel te zetten.

Niet in deze samenleving waarin we op het moment leven.

Ik kan nog zo hard proberen te verantwoorden dat dit boek juist een aanklacht is tegen onze huidige angstcultuur, racisme, en politiek, maar dat betekent niet dat mensen niet naar deze titel zouden kijken en denken: “Hm, liever niet.” Ik kan me voorstellen dat mensen dat zouden voelen; ik ben zelf al ongemakkelijk met het hardop zeggen van de titel. En ik weet natuurlijk dat het juist geweldig is als je werk niet veilig is, dat je entertainment niet mensen in slaap sust maar juist wakker maakt – maar dat zou ik liever met de inhoud van mijn boek bewerkstelligen, niet met de titel die al te veel weerzin oproept. Misschien ben ik daarin laf, hoor, dat zou kunnen – maar ik denk dat een ‘lichtere’ titel mensen het boek eerder doen oppakken, en zo hetgeen wat ik met het verhaal wil zeggen juist beter laat binnenkomen.

De nieuwe titel wordt TALENT EN KRISTAL, en als je het boek leest, dan begrijp je volledig waarom. Uiteindelijk ben ik nog steeds blij met deze titel. Het dekt de lading en is (hopelijk) niet te afstotend, zoals de werktitel. 馃檪

Ik heb gesproken met mijn uitgever, en Talent en kristal staat voor juli 2016 op de planning voor release. Kijken jullie er ook al naar uit? 馃檪