vrouwelijke personages in fictie

Ik struikelde vandaag op IO9 over een artikel dat gaat over een van mijn grote frustraties, namelijk mijn ‘wat is er in godesnaam toch mis met de weergave van vrouwen in TV/films/boeken?’ gevoel. Voordat ik weggeschoven word als een femi-nazi, wil ik vooropstellen ik ‘gewoon’ een feministe ben. Je weet wel, gelijke rechten, gelijke salarissen, etcetera. Ik ben me volledig bewust dat qua natuur en hormonen vrouwen anders in elkaar zitten dan mannen – maar niet zó veel. Ik kan me erg ergeren aan opmerkingen ‘dat is typisch een man’ of ‘jezus, wat ben je toch een wijf’. Nee, dat is niet geslacht… dat is persoonlijkheid! (of misschien opvoeding). Maargoed, dat is een ander verhaal.

Waar ik het over wil hebben, is dat ik gemerkt heb dat in fictie (films, tv series, boeken) de vrouwelijke personages zo verschrikkelijk onder drie groepen geschaard worden:

  1. Bitch
  2. Dom doosje
  3. Broedkip

Ik heb hier voor Geekstijl een aantal jaar geleden al flink over lopen ranten (en die gedachtes nooit afgemaakt, maar als je nieuwsgierig bent kun je hier en hier kijken), want ik word hier erg kriegel van. Ik moet letterlijk keihard nadenken om vrouwelijke personages in fictie te verzinnen die op hun eigen manier uitgediept, sterk en drie dimensionaal zijn. De meesten komen nog van vrouwelijke schrijvers ook. Waarom is dit zo’n probleem?

Vrouwelijke personages zijn net zo valide als de mannelijke personages. Ze kunnen hun sterktes en zwakheden hebben. Ze kunnen het verpesten, of ze kunnen de wereld redden. Ze kunnen aan de zijlijn staan. Het kan allemaal. Is het nu zo veel gevraagd om een uitgediept, leuk personage te hebben die gaaf en interessant is en niet geschapen voor een van de bovenstaande categoriën? Alsjeblieft?

Zoals deze quote al zei:

Screw writing “strong” women. Write interesting women. Write well-rounded women. Write complicated women. Write a woman who kicks ass, write a woman who cowers in a corner. Write a woman who’s desperate for a husband. Write a woman who doesn’t need a man. Write women who cry, women who rant, women who are shy, women who don’t take no shit, women who need validation and women who don’t care what anybody thinks. THEY ARE ALL OKAY, and all those things could exist in THE SAME WOMAN. Women shouldn’t be valued because we are strong, or kick-ass, but because we are people. So don’t focus on writing characters who are strong. Write characters who are people.

En weet je, bovenstaand citaat gaat natuurlijk niet alleen om vrouwelijke personages. Hetzelfde geldt voor mannelijke personages. Ik hoef geen prinsen op het witte paard; ik wil mijn mannen ook met fouten en interessante trekjes die hen gaaf maakt om over te lezen. Geef mij een Jaime Lannister met al zijn fouten en zijn coping mechanismes (Song of Ice and Fire; van George R R Martin) boven een Richard Rahl, waarvoor de meiden bij bosjes vallen omdat de de meest perfecte persoon OOIT is (Sword of Thruth; van Terry Goodkind). Geef mij een Skyler White (TV: Breaking Bad) die het beste moest maken uit een krankzinnige situatie (en oh, de haat die haar personage ontving… maar da’s een ander verhaal) of een Lucretia (TV: Spartacus), die een gruwel was tegen haar slaven en tegenstanders, maar zo ontzettend veel van haar man Batiatus en haar vriendin Gaia hield. Ik wil geen perfectie; ik wil menselijkheid. Dan interesseert het me niet zo veel wat het geslacht is; zolang het personage maar fantastisch is (ander voorbeeld: Raymond Reddington in de TV serie The Blacklist). Het is meer dat het zoveel makkelijker is om een geweldig mannelijk personage te verzinnen dan een geweldig vrouwelijk personage. En is dat niet raar? Is dat niet jammer?

Dat zou niet zo moeilijk moeten zijn, toch?

Ik ben me bewust van het feit dat ik met een blogpost als deze verschrikkelijke valkuilen aan het opzetten ben; ik ben dingen aan het benoemen waar een recensent me later op kan ‘pakken’. Maar als ik naar Stof en Schitteringen kijk (en ook het vervolg Bloed en Scherven, dat de verhaallijn afmaakt), dan zie ik een kracht in al mijn personages. Zelfs terwijl ze fouten maken – BRUTE fouten – zijn ze zichzelf, roeien ze met de riemen die ze hebben. Zelfs Sirka, met al haar goede bedoelingen. Zelfs Valeria, die allereerst handelt vanuit zelfbehoud. En zelfs Joy, die in haar pacifistische naïviteit zich te veel laat aanleunen. Ze hebben allemaal een verhaallijn, ze groeien allemaal, ze maken fouten en ze leren ervan.
Voor wat het waard is, ik doe mijn best. Nu de rest van de wereld nog. 😉

Advertenties

2 thoughts on “vrouwelijke personages in fictie

  1. Mara 04/12/2013 / 8:34 pm

    Geef mij een Jaime Lannister met al zijn fouten en zijn coping mechanismes (Song of Ice and Fire; van George R R Martin) boven een Richard Rahl, waarvoor de meiden bij bosjes vallen omdat de de meest perfecte persoon OOIT is.
    Ik moet bekennen dat ik Sword of Truth nog niet gezien heb, maar als Richard net zo is als in de boeken, dan vind ik het onbegrijpelijk dat hij zo veel fans heeft. Hij is een van de irritantste personages die ik ooit ben tegengekomen met z’n eindeloze betweterige monologen. Vooral in de latere boeken (en al helemaal in The Omen Machine) lijken de andere personages — zelfs Zedd en Nicci — alleen maar te bestaan om domme vragen te stellen zodat hij ze kan beantwoorden. Bah. (OTOH vond ik de eerste drie boeken wel heel leuk.)

    Jaime Lannister, daarentegen, ging ik door de boeken heen steeds sympathieker vinden. 😀 Maar sowieso vind ik de meeste personages uit ASoIaF wel wat hebben. Ze hebben in elk geval allemaal karakter, wat meer is dan je van de personages uit Sword of Truth kan zeggen…

    P.S. Ik denk niet dat je je zorgen hoeft te maken over je personages. Ik vond ze i.e.g. supergaaf en interessant. 🙂

  2. Kelly 04/12/2013 / 9:05 pm

    Ik vond Jaime Lannister al fantastisch toen hij die woordenwisseling had met Catelyn Stark in die kerker, aan het einde van boek 2. Toen hij een viewpoint kreeg in Boek 3 was ik helemaal in mijn sas. En vanaf dat moment, dat je eindelijk in zijn hoofd kan kijken… jemig, toen werd ik verliefd. Ik vind hem een geweldig personage.

    In tegenstelling tot Richard Rahl, die zo PERFECT was dat ik in boek 4 een “rage quit” deed; ik trok het echt niet meer hoe iedereen in zwijm viel bij Richard’s perfectie. Hij was de beste tovenaar, de mooiste man, hij was zo nobel, zo krachtig, zo… bla bla bla, ik was er klaar mee. Dus zelfs wat geslacht betreft trek ik dat heel slecht. Als je Gary Stu/Mary Sue personages gaat doen…. dan verlies je mij als lezer.

    (en dank je wel! Je bent lief! x)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s