gewoon doorgaan·Harland·korte verhalen·Schrijven

Uit je comfortzone schrijven

Vorige week, toen ik met Dave Cobben van Fantasywereld een podcast aan het opnemen was in de aanloop van de publicatie van de cozy fantasybundel, hoorde ik mezelf iets zeggen over “jezelf uitdagen, dingen uitproberen”, en “dingen ontdekken via het schrijven”. Het was in reactie op de opmerking over dat ik hele uiteenlopende verhalen in verschillende vormen schrijf. En sindsdien komt dat idee steeds terug in conversaties over schrijven en dingen die ik online gezegd zie worden. Dus vandaar: dit blogje! (of BLOG. Ik heb hier stiekem best wat over te zeggen, blijkbaar).

Ik zie verhalen schrijven als een manier om de wereld te ontdekken op een veilige, ontdekkende manier. Om levens te leven die ver van de mijne af liggen, acties ondernemen die bij mij niet eens op zouden komen. In verhalen kun je RAAR DOEN. Niet omdat dat diep in je brein verborgen ligt dat je stiekem echt een stel monsters overhoop wil schieten en mensen om je heen afgeslacht zien worden, maar misschien wel om te onderzoeken wat zoiets met je zou doen. Hoe zou je reageren? Hoe zou de wereld er daarna voor je uitzien? Wat zou het voor je betekenen? Het zijn interessante concepten die je in je schrijfsels kan onderzoeken. Niet omdat je zo bent / jij dezelfde keuzes zal maken als je personages, maar omdat de wereld wel zo kan zijn – en hoe ga je daar mee om.

Toen ik begon met schrijven waren mijn personages grotendeels “Kelly met een hoedje op”. Ik roleplayde een jaar of zes met een personage dat eigenlijk gewoon ikzelf was, maar dan in een magische setting. Maar naarmate ik haar meer speelde en zij meer meemaakte, voelde ik dat ze van me weggroeide. Zij als personage werd anders dan ik, omdat ze getekend was door haar ervaringen. Ze begon beslissingen te nemen op basis van wat ze meegemaakt had, en dat waren dingen die ik als persoon nooit zou doen. Dat was een heel bijzonder proces om mee te maken.

Vanuit daar bouwde ik personages vanuit een basis van iemand die ik kende, en begon van daar uit te riffen op wat ik wist, en liet ze doorontwikkelen naar iets heel anders, totdat ze volledig onherkenbaar waren van de persoon waarop ze oorspronkelijk gebaseerd waren. Inmiddels? Inmiddels heb ik genoeg ervaring dat ik heel snel een personage in elkaar kan timmeren die zo bruut ver van me afstaat, dat ik op een mooie manier kan gaan onderdekken hoe zo iemand in elkaar steekt, en waarom ze de dingen doen die ze doen.

Mijn verhaal voor de Harland Prijs (ik ben 9e geworden met mijn verhaal Maanjager, hoera!) is uiteindelijk zo’n karakterschets geworden. Ik wil niet te veel spoilen van het verhaal, maar de hoofdpersoon is een klootzak. Op geen enkel moment in het verhaal onderneemt het personage acties waar ik als persoon achter sta. Hij lijkt in níéts op mij. (En gelukkig maar. Fuck Lucas. Wat een lul 💩) Maar het was zo leuk om met hem te spelen.

Uitschetsen wat zijn motivaties zijn, hoe hij is. Hoe hij overkomt op anderen, en hoe hij dat zelf ervaart… zijn cognitieve dissonantie… dat was echt heel bijzonder.

En ik denk dat zulke exercities me leren om een betere schrijver te zijn. Juist een beetje raar doen, iets schrijven wat ver van je af staat, experimenteren en ontdekken hoe zoiets werkt. Je leert over de wereld, over mensen en concepten. Naarmate je meer schrijft en meer ontdekt, merk je ook dat je er steeds beter in wordt. Je kunt steeds verder buiten je comfortzone gaan schrijven, steeds interessantere verhalen vertellen. De uitdaging is wat het interessant maakt voor mij, maar de leerervaring is tegelijkertijd zoveel waard.

Dus doe een beetje gek, ga uit je comfortzone van schrijven. Blijkbaar werkt het (soms)! Ik kan het andere schrijvers alleen maar aanraden. Het is zo leuk!